نشست تخصصی «جهاد تبیین» با حضور مسئولان و فعالان فرهنگی در اداره تبلیغات اسلامی گناوه برگزار شد. راهبر فرهنگی ستاد جهاد تبیین کشور بر ضرورت روشنگری در برابر جنگ روایتها و نقشآفرینی آگاهانه در فضای رسانه در شرایط جنگ و پسا جنگ تاکید کرد.
زمینه برگزاری نشست
در صبح روز دوشنبه، ۲۸ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵، جلسهای تخصصی با محوریت «جهاد تبیین» در محل اداره تبلیغات اسلامی شهرستان گناوه برگزار گردید. این نشست با هدف گردآوری جمعی از مسئولان اداری، فعالان حوزه فرهنگ و کنشگران علاقهمند به مباحث رسانه و روایتگری تشکیل شد. فضای جلسه از ابتدا با رویکردی جدی به بررسی چالشهای موجود در میدان جنگ روایتها اختصاص یافت. حضور مسئولان و کارشناسان در این دوره از نشستها نشاندهنده اهمیت موضوع تبیین در مدیریت شهری و فرهنگی گناوه است. دبیرخانه محلی جهاد تبیین به عنوان برگزارکننده اصلی، تلاش کرد تا با دعوت از چهرههای کلیدی، عمق موضوع را بیش از پیش برجسته کند. محوریت صحبتها بر این بود که در شرایط فعلی که جهان صحنه نبردهای اطلاعاتی است، سکوت یا بیتفاوتی راهی برای عبور از این بحران نیست. گزارشهای اولیه نشان میدهد که این نشست بخشی از یک برنامه گستردهتر است که در سطح کشور و استان بوشهر در حال برگزاری است. هدف نهایی این برنامهها، ایجاد شبکهای از فعالان آگاه است که بتوانند با ابزارهای در دسترس، واقعیتها را به درستی به مخاطب برسانند. برگزاری چنین جلساتی در شهرستان گناوه، گامی در جهت بومیسازی مفاهیم کلان جهاد تبیین است.تعریف تبیین فراتر از رسانه
یکی از مباحث اصلی در این نشست، تعریف درستی تبیین بود. راهبر فرهنگی ستاد جهاد تبیین کشور، حجتالاسلام رسول عارفیزاده، در سخنانی صریح اعلام کرد که نباید تبیین را صرفاً یک فعالیت رسانهای یا تولید محتوا در شبکههای اجتماعی دانست. وی تاکید کرد که تبیین، حرکتی چندبعدی است که ریشه در فرهنگ، تفکر و جامعهشناسی دارد. عارفیزاده توضیح داد که هدف اصلی تبیین، تقویت امید، آگاهی و بصیرت عمومی در میان مردم است. این هدف، ماهیتی اجتماعی دارد و نمیتوان آن را محدود به کانالهای خبری یا نشریات چاپی کرد. وی معتقد بود که جنگ روایتها تنها در فضای مجازی اتفاق نمیافتد، بلکه در صنف، خانواده، مدرسه و محل کار نیز جریان دارد. بنابراین، تبیین باید در تمام این فضاها به صورت بهینه و هدفمند انجام شود. این دیدگاه نشان میدهد که مسئولان ارشد جهاد تبیین، نگاهی سیستماتیک به این پدیده دارند. اگرچه ابزار رسانهای مهم است، اما سوخت اصلی این حرکت، تغییر نگرش فرهنگی و تربیتی است. عارفیزاده بیان کرد که تبیین درست مسائل، کلید باز کردن قفلهای تحمیلی بر ذهن جامعه است.ابزارهای نوین و سواد رسانهای
در ادامه بحثها، راهبر جهاد تبیین به ابزارهای نوین ارتباطی اشاره کرد. وی معتقد بود که در عصر حاضر، دسترسی به ابزارهای ارتباطی برای همه افراد فراهم شده است. اما چالش اصلی، نحوه استفاده صحیح از این ابزارهاست. عارفیزاده تاکید کرد که تقویت سواد رسانهای باید در اولویت قرار گیرد تا افراد بتوانند محتوای تولید شده را نقد کنند و از خطرات آن آگاه باشند. وی افزود که تولید محتوای مستند و اقناعی، یکی از راهکارهای مؤثر در مقابله با شبههافکنی است. محتوای تبلیغاتی صرف، امروزه تأثیر کمتری دارد و مخاطب به دنبال باورپذیری و واقعیت است. بنابراین، استفاده از شواهد، مستندات و واقعیتهای عینی در روایتگری، نقش تعیینکنندهای در تغییر افکار عمومی دارد. این رویکرد، نیازمند دانش فنی و مهارتهای نویسندگی و تولید رسانهای است. فعالان فرهنگی حاضر در نشست گناوه، با اشاره به این نکات، بر لزوم آموزش این مهارتها به جوانان تاکید کردند. اگر سواد رسانهای پایین باشد، افراد به راحتی در دام روایتهای دشمن گرفتار میشوند. تقویت این سواد، نوعی دفاع خط اول در برابر جنگهای اطلاعاتی محسوب میشود. عارفیزاده نتیجه گرفت که بدون سواد رسانهای بالا، نمیتوان در میدان روایتگری پیروز شد.نقش نخبگان در عرصه تبیین
بخش دیگری از این نشست به نقشآفرینی گروههای خاص در جامعه اختصاص داشت. راهبر جهاد تبیین کشور، بر لزوم حضور فعال و مسئولانه نخبگان، معلمان، دانشجویان و فعالان فرهنگی تاکید کرد. وی معتقد بود که این گروهها به دلیل موقعیت و نفوذ اجتماعی، میتوانند تأثیرگذاری بیشتری در تبیین داشته باشند. معلمان در کلاس درس، دانشجویان در دانشگاهها و نخبگان در محیط کار، میتوانند فضای اطراف خود را با روایتهای صحیح پر کنند. عارفیزاده بیان کرد که تبیین باید از جایگاههای قدرت و نفوذ آغاز شود. اگر معلمان در مدارس با نگاهی صحیح به مسائل نگاه کنند، نسل آینده نیز این نگاه را خواهد پذیرفت. همچنین دانشجویان میتوانند با تولید محتوای علمی و منطقی، در برابر شبهات بایستند. در این نشست، شرکتکنندگان با اشاره به ضرورت انتقال دقیق واقعیتها به جامعه، جهاد تبیین را یک وظیفه مهم و اثرگذار در شرایط کنونی دانستند. آنها بر این باورند که سکوت در برابر کذب و ریاکاری، نوعی همراهی با دشمن است. بنابراین، مسئولیت سنگینی بر دوش این گروههاست تا با صداقت و شجاعت، حقایق را بیان کنند.روششناسی تولید محتوا
یکی از نکات مهم که در این جلسه مطرح شد، روششناسی صحیح در تولید محتوا بود. راهبر جهاد تبیین کشور، حجتالاسلام عارفیزاده، بر این نکته تاکید کرد که محتوا باید بر اساس واقعیتها بنا شود. استفاده از ادبیات احساسی بدون پشتوانه فکتی، میتواند به باورپذیری روایتها آسیب بزند. وی گفت که تبیین نیازمند تحلیل دقیق و ارائه راهکارهای عملی است. مطابق با این دیدگاه، تولید محتوا نباید صرفاً جهتدار باشد. بلکه باید به دنبال ایجاد تفکر و آگاهی در مخاطب باشد. راهبر جهاد تبیین کشور، استفاده از ابزارهای نوین ارتباطی را راهکاری برای ارتقای این کار دانست. اما او هشدار داد که تکنولوژی بدون محتوا و محتوا بدون حقیقت، بیفایده است. سواد رسانهای باید به گونهای آموزش داده شود که فرد بتواند تشخیص دهد کدام محتوا ارزشمند است و کدام نه. همچنین، وی بر لزوم تولید محتوای اقناعی تاکید داشت. اقناع به این معناست که مخاطب با منطق و دلایل قانع شود، نه اینکه صرفاً تحت تأثیر شعارهای خالی قرار گیرد. این رویکرد، نیازمند صبر و تلاش فراوان است، اما در درازمدت تأثیرگذارترین روش برای تغییر افکار عمومی است.نتایج و مصوبات نشست
در پایان این نشست، شرکتکنندگان بر استمرار برنامههایی از این دست تاکید کردند. آنها تأکید کردند که برگزاری جلسات تخصصیتر برای ارتقای کیفیت فعالیتهای تبیینی، ضروری است. موضوعاتی مانند روشهای تولید محتوا، تحلیل جنگ روانی و سواد رسانهای، در دستور کار قرار گرفت تا جلسات بعدی به صورت تخصصیتر برگزار شوند. در بخش پایانی، صحبتهایی پیرامون کارهای انجام شده در گناوه مطرح شد. گزارشها نشان میدهد که کارهای بزرگی در زمینه تبیین در این شهرستان انجام شده است. اما راهبر جهاد تبیین کشور، گفت که این کارها تنها راه برونرفت از محاصره تبلیغاتی دشمنان است. بدون تبیین، پیروزی در میدان فرهنگی و ایدئولوژیک غیرممکن خواهد بود. این نشست با اجماع بر اهمیت نقش فرهنگی و اجتماعی تبیین به پایان رسید. شرکتکنندگان قرار دادند که در تعامل با یکدیگر، شبکهای از فعالان تبیینی را تشکیل دهند. هدف نهایی، ایجاد هماهنگی در روایتها و ارائه مکانیزمی واحد برای مقابله با جنگ روایتها در شمال استان بوشهر است. این اقدام، نشاندهنده هوشمندی و آگاهی مسئولان محلی در پیگیری اهداف کلان جهاد تبیین است.سوالات متداول
هدف اصلی از برگزاری نشستهای جهاد تبیین در شهرستانها چیست؟
هدف اصلی این نشستها، ایجاد آگاهی و بصیرت عمومی در میان مردم و مسئولان است. با برگزاری این جلسات، تلاش میشود تا مفهوم تبیین به درستی درک شود و افراد بدانند که این کار فراتر از تولید محتواست و شامل فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی و فکری است. همچنین هدف، تقویت مقاومت در برابر جنگ روایتها و شبههافکنی دشمنان است تا جامعه در برابر توطئههای اطلاعاتی ایمن بماند.
چرا تبیین را یک وظیفه فرهنگی و اجتماعی میدانند نه فقط رسانهای؟
تبیین اگر محدود به رسانه شود، تأثیر آن سطحی خواهد بود. چون جنگ روایتها در تمام جنبههای زندگی مردم از خانواده تا محل کار جریان دارد، تبیین باید در تمام این فضاها اتفاق بیفتد. راهبر جهاد تبیین کشور تاکید کرد که تقویت امید و آگاهی نیازمند تعامل مستقیم با مردم است. بنابراین، تبیین یک حرکت فرهنگی برای تغییر نگرشها و ساختن جامعهای آگاه است که رسانه تنها ابزاری برای تسهیل این فرآیند محسوب میشود. - izi-manager-stats
نقش نخبگان و معلمان در جهاد تبیین چه است؟
نخبگان، معلمان و دانشجویان به دلیل نفوذ اجتماعی و ارتباط مستقیم با جوانان، نقش محوری در تبیین دارند. آنها میتوانند با ارائه روایتهای صحیح و منطقی، از فضای اطراف خود در برابر شبهات محافظت کنند. حضور فعال این گروهها باعث میشود که تبیین در لایههای عمیقتر جامعه نفوذ کند و نتواند به یک فعالیت صرفاً رسمی و اداری تبدیل شود.
ابزارهای نوین ارتباطی چه کمکی به مقابله با جنگ روایتها میکنند؟
ابزارهای نوین ارتباطی مانند شبکههای اجتماعی و پیامرسانها اگر به درستی استفاده شوند، میتوانند سرعت و وسعت انتشار روایتهای صحیح را بسیار افزایش دهند. اما چالش اصلی، استفاده صحیح از این ابزارها برای تولید محتوای مستند و اقناعی است. تقویت سواد رسانهای به افراد کمک میکند تا در برابر محتوای جعلی مقاومت کنند و ابزارها را برای انتشار حقایق به کار گیرند.
درباره نویسنده
مجید حسینی، روزنامهنگار و تحلیلگر مسائل فرهنگی و سیاسی با تجربه ۱۲ ساله در پوشش گزارشهای ایدئولوژیک و اجتماعی. او سابقه همکاری با چندین رسانه ملی و محلی را در زمینه تحلیل روایتهای سیاسی و اجتماعی دارد. بهویژه در سالهای اخیر، تمرکز او بر بررسی روند تحولات فرهنگی و پدیدههای نوین در عرصه تبیین و رسانه بوده است. حسینی معتقد است که درک دقیق ماهیت جنگهای اطلاعاتی و نقش رسانه در آن، یکی از چالشبرانگیزترین مباحث روز برای تحلیلگران است. او در این گزارش تلاش کرده تا با تمرکز بر گزارشهای میدانی و اظهارات مسئولان ارشد، تصویری دقیق از وضعیت جهاد تبیین در شهرستان گناوه ارائه دهد.